RSS

Category Archives: Asteko irudia

2018-WIKIPEDIA-Asteko argazkia-Kontxako bandera

Kontxako bandera-WIKIPEDIAN

Kontxako Bandera
Euskal Herria Kontxako badia,
Donostia, Euskal Herria
2017ko Kontxako Banderako txapeldunak:
Euskal Herria Orio (gizonezkoak)
Euskal Herria San Juan (emakumezkoak)
Kontxako bandera 1933 001.jpg
1933ko estropadako une bat.
Kirola Arrauna
Sorrera urtea 1879
Partehartzaileak TKE Ligako klub guztiak eta KAE Liga eta Galiziako Traineruen Ligako klub onenak gonbidatuak daude
Antolatzailea Donostiako Udala
Saria Kontxako Bandera
Kontxako Banderaren webgunea

Kontxako Bandera Donostiako Kontxako badiatik abiatuta jokatzen den estropada ospetsua da. 1879an ospatu zen lehen aldiz eta, horrela, egun Bizkaiko golkoko estropada zaharrena da. 122 edizio izan ditu eta, guztira, 741 traineru lehiatu dira bertan historian zehar.

Arraunaren Olinpiada ezizena jaso ohi du, estropada denetan ospetsuenetakoa baita. Izena traineru irabazleak garaikur moduan jasotzen duen Donostiako bandera handi brodatutik dator. Iraileko lehen bi asteburuetan jokatzen da, 8 traineruren artean; lehen igandearen aurreko ostegunean, erlojuaren aurkako sailkapen estropada bat egiten da, 8 horiek zehazteko.

Estropada ikusi eta euren traineruak animatzeko, hirira 100.000 pertsona inguru bertaratzen dira eta Kantauri itsasoko kostaldeko milaka jarraitzaile Donostiako kaian, Pasealeku Berria, Santa Klara uhartea, Urgull eta Igeldo mendien magaletan biltzen dira, horietako asko beren traineruen kolorez jantzita. Bestalde, egun horretan, kalean nahiz tabernetan artekariak eta apustulariak ere izan ohi dira. Estropadaren ondoren, Donostiako Parte Zaharrean jai giroan biltzen dira jarraitzaile guztiak.

2008tik aurrera, emakumezkoen Kontxako Bandera ere jokatzen da. Hasieran 4 traineru aritzen ziren eta, 2016tik aurrera, 8 ontziren artean jokatzen da bandera hau ere, gizonezkoen kasuan bezala.

Ezaugarriak

Estropada honetan era tradizionalean arraunean egiten da, hau da, 4 traineru luzeko txanda bi, 3 itsas milia eta egun bitan. Joan-etorri bakarreko (ziaboga bat) estropada da. Irteera balizak Kontxako hondartzatik gertu eta kanpokoak Kontxako badiatik at daude.

Estropadan parte hartzeko, lehenengo jardunaldiaren aurreko ostegunean sailkapen estropada egiten da. Erlojuaren aurkako estropada honetan, TKE Ligako klub guztiak eta KAE Liga eta Ipar-mendebaldeko Traineruen Ligako klub onenak gonbidatuta daude. Sailkapen estropada honetako 7 traineru onenak Kontxako Banderan parte hartzen dute. Zortzigarren trainerua anfitrioia da, berez, Donostiako talde bat. Donostiako talde bakarra badago, zuzenean sailkatzen da, baina, gehiago badaude, Aste Nagusian egiten den erlojuaren aurkako estropada bateko irabazlea da hautatua.

Historia

Aurrekariak

Euskal Herrian estropadak bizimodu jakin baten ondorioz sortu ziren: itsaso irekiko arrantza nahiz arrantzaleen bizimodua eta giroa. Traineruen eskifaiak ordu luzez arraunean aritzeko gai ziren gizaseme sendoez osatuak zeuden; traineruetan arrantza-guneetara iritsi eta behin arraina ontziratu ondoren, martxa egin eta bizi-bizi porturantz itzultzen ziren, bertan arraina enkantean lehenbailehen saltzeko asmoz.

Denbora igaro ahala, eta jada XIX. mendean, ontzietan motorrek ordezkatu zuten giza indarra. Baina, urte askotan zehar, arraunak eta estropadek arrantza munduarekin estu lotuta jarraitu zuten. Euskal Kostaldeko arraunlari onenak arrantza sektoreko arrantzale profesionalak ziren. Gaur egun ere, nahiz eta arraunlarien artean mota askotako kirolariez osatuak egon, arrantzale usadio luzea duten udalerrietako elkarteetan taldekatu ohi dira arraunlariak: Hondarribia, Pasai Donibane, Pasai San Pedro, Donostia, Orio, Getaria, Zumaia, Ondarroa, Bermeo, Sestao, Santurtzi

Kontxako Bandera

Kontxako Bandera ez zen izan traineruen arteko lehenengo estropada, baina gaur egun urtero egiten direnen artean zaharrena da. Datu historikoen arabera, 1871n Hondarribia eta Pasaiak elkarren arteko desafioa jokatu zuten: Hondarribiatik Donostiaraino pasaitar eta hondarribitarrak nor lasterragoan aritu ziren, azkenik pasaitarrak nagusituz.

Lehenengo edizioa 1879an jokatu zen eta Donostiako Udako Jai Egitarauko beste osagai bat besterik ez zen. Estropada horretan, aurretik beraien nagusitasuna erakutsi eta diruaren truke desafioetan lehiatu ohi ziren udalerrietako traineruek parte hartu zuten; horregatik, Donostiako Udalak lehen aipatutako Hondarribia eta Pasaiako traineruak gonbidatu zituen. Iraileko igande hartan ospatutako estropadaren arrakastaren eta hirira bertaratutako jendetza andanaren ondorioz, Donostiako Udalak ondorengo urteetako jai egitarauetan estropadak sartzea eragin zuen.

Geroztik, Gerra Zibilean eta XIX. mendeko bukaerako eta XX. mendeko hasierako urte batzuetan izan ezik, urtero jokatu izan da Kontxako Bandera.

Arraun munduan egun duen garrantzia ikusita harrigarria bada ere, 18821888, 19021907 eta 19121914 urte bitartean ez zen Banderarik izan, batzuetan traineruak parte-hartzeko interesatuak ez zeudelako eta beste hainbat ikamika ere izan zirelako. Bestalde, hainbat urtetan Donostiako udalarentzat kategoria gutxiko kirola omen zen arrauna; horien ordez belaontzien estropadak egin zituzten XX. mendeko hasierako urte horietako batzuetan. Hala ere, herrian zuen indarra ikusita, urte apur horietako eten txikia gainditu zen, eta traineru estropadak antolatzen jarraitu zen.

1950eko hamarkada inguruko urte batzuk ere ez ziren batere errazak izan antolatzaileentzat. Urte latzak izan ziren arraun kirolarentzat: apenas ontzirik eratzen zen lehiarako, eta Donostiako antolatzaileek herriz herri bila joan behar izaten zuten, tripulazioak eratu eta Donostiara joan zitezen, Bandera bertan behera ez uzteko. Arraunarentzat oso urte latzak ziren haiek, eta Donostiak antolakuntzan egindako ahaleginari esker jarraitu zuen aurrera estropada hark. Gerora, indarra berreskuratzen hasi zen, arraunketa indarberritzearekin batera. Gaur egun, TKE Liga eta bestelako ligak eratuta dauden arren, Kontxako Bandera irabazteak urte osoa justifikatzen duen ospea ematen du oraindik ere.

Araudia

Urtero iraileko lehenbiziko bi igandetan jokatu ohi da, eguerdiko hamabietan: 8 traineruekin launako bi txanda egiten dira, eta lehen igandeko 4 denbora onenak lortzen dituzten traineruak bigarren igandeko txanda nagusira igarotzen dira, ohorezko txandara. Bi igandeetako denborak batuz eratzen da azken sailkapena.

Estropadak 3 itsas miliako distantzia klasikoa du, baina 4 luzeren ordez, ziaboga bakarra eta bi luze izan ohi dira Kontxan.

Horiek oinarrizko arauak dira. Beste arau gehigarriak ere badaude, urteak pasatu ahala garai ezberdinetara moldatuz joan diren arauak. Honela, 1950-70 hamarkadetan Donostiako Udalak jarritako traineruetan aritu behar izan zuten klubek. Diseinu bereko traineruak ziren 300 kg baino gehiagoko Ikatzeta traineru astun haiek. Gaur egun 200 kilo inguruko ontziak erabiltzen dira (ezin dira 200 kilo baino arinagoak izan).

Arraunlariak

1987an Zumaia udalerriko Aita Mari Arraun Elkarteak irabazitako Kontxako Bandera ikusgai.

Arraunlariak eta euren elkarteekiko loturari dagokionez, Kontxako Banderako araudia garaien arabera aldatuz joan da. Honako urte hauek gutxi gorabehera Kontxako Banderan arraunlariei elkarte batean arraun egiteko eskatzen zitzaizkien eskakizunak adierazten dituzte:

  • 18791912: Arrantza traineruko lan-talde edo kuadrillan ohiko kidea izatea.
  • 19131928: Ordezkatzen zen udalerriko arrantza industrian jardutea.
  • 19291958: Traineruak ordezkatzen zuen udalerriko bizilaguna izatea.
  • 19581976: Ordezkatzen zen udalerria edo elkartea kokatzen zen ibai-arroan bizitzea.
  • 1976tik aurrera: Kontratazio askatasuna eta arraun egiten zen arraun taldean fitxa edukitzea.

Saria: Bandera

Gaur egun Donostiako Banderaren egilea Itziar Alduntzin donostiarra da, lan honetan bakarka azken 13 urteetan aritu izan delarik. Eginkizun hau hiri honetako Etxaide kalean jostun-tailerra zuen Maruja Carballorekin 8 urtez ikasi zuen, eta gero bere gain hartu zuen garaikurra bordatzeko ardura.

Bitxikeriak

Donostiako Banderari buruzko hainbat datu:

  • Bandera egiteko behar den oihal kopurua: 7 metro eta erdi.
  • Erabilitako haria: Urdina (6.000 m.); Urre Zaharra (2.500 m.); Hainbat Kolore (2.000 m.)
  • Erabilitako denbora: 400 ordu inguru.
  • Langile kopurua: Itziar Alduntzin eta laguntzaile bat.

Estatistikak

Herriak, lorturiko banderen arabera

  • Gizonezkoetan:
Herria Banderak
Euskal Herria Orio 32
Euskal Herria Pasai San Pedro 15
Euskal Herria Donostia 14
Euskal Herria Hondarribia 11
Euskal Herria Pasai Donibane 10
Euskal Herria Sestao 8
Euskal Herria Bermeo 5
Euskal Herria Getaria 5
Kantabria Pedreña 4
Kantabria Castro Urdiales 4
Euskal Herria Santurtzi 3
Euskal Herria Ondarroa 2
Euskal Herria Aginaga 2
Euskal Herria Lasarte 2
Euskal Herria Zumaia 2
Kantabria Astillero 2
Euskal Herria Pasaia (La Union) 1
  • Emakumezkoetan:
Herria Banderak
Galizia Rias Baixas 5
Euskal Herria San Juan 4
Euskal Herria Zumaia 1

Patroiak, lorturiko banderen arabera

  • Gizonezkoetan:
Patroia Banderak Taldeak
Manuel Arrillaga “Aita Manuel” 9 San Pedro, Pasaia
Juan Lizarralde “Altxerri” 6 Orio
Frantzisko Zubiaurre “Kiriko” 5 Donostia
Manuel Olaizola 5 Orio
Inazio Sarasua 5 Orio
Jose Angel Lujanbio 5 San Juan, Hondarribia
Juan Mari Lujanbio 5 San Juan, Donibaneko, Castro
Gorka Aranberri 5 Urdaibai, Orio
Domingo Mitxelena 4 Orio
Klaudio Etxeberria “Gorria” 4 Aginaga, Orio, Lasarte, Zumaia
Norberto Torres “Txirri” 4 Kaiku
Juan Carlos Fontan 4 San Pedro
Frantzisko Arregi 3 Getaria
Bibiano Etxabe 3 San Juan
  • Emakumezkoetan:
Patroia Banderak Taldeak
Laura Hermo 4 Rias Baixas
Nerea Perez 3 San Juan
Maria Gil 1 Rias Baixas
Nagore Osoro 1 Zumaia
Inder Paredes 1 San Juan

Arraunlariak, lorturiko banderen arabera

Patroia Banderak Oharrak
Jose Luis Korta 16 Patroi (3), Arraunlari (8), Entrenatzaile (5)
Batista Oliden 13 Arraunlari (13)
Inazio Sarasua 11 Patroi (5), arraunlari (6)
Antonio Oliden 11 Patroi (1), arraunlari (10)
Manuel Arrillaga “Aita Manuel” 10 Patroi (9) arraunlari (1)
Juan Lizarralde “Altxerri” 10 Patroi (6), Arraunlari (4)

Denborarik onenak (jardunaldi bat eta bi jardunaldi)

Kluba Denbora Urtea
Euskal Herria Bermeo 18:53.52 2017
Euskal Herria Hondarribia 18:57.80 2017
Kantabria Castro 18:59.94 2006
Euskal Herria Bermeo 19:01.78 2014
Euskal Herria Bermeo 19:02.98 2014
Euskal Herria Orio 19:03.30 2017
Kluba Denbora Urtea
Euskal Herria Bermeo 38:04.76 2014
Kantabria Castro 38:13.32 2006
Euskal Herria Hondarribia 38:21.30 2014
Kantabria Astillero 38:24.92 2006
Euskal Herria Kaiku 38:25.32 2014
Euskal Herria Kaiku 38:28.36 2012

Jarraian irabazitako edizioen errekorrak

Errekorra Kluba Banderak Urteak
Edizio kontsekutiboak Donostia 7 1883 – 1894
Urte kontsekutiboak (gizonezkoak) San Pedro 6 1927 – 1932
Urte kontsekutiboak (emakumeak) Galizia (Rías Baixas) 5 2008 – 2012

Emakumezkoen Kontxako Bandera

San Juandarrak 2016ko Banderarekin.
Sakontzeko, irakurri: «Emakumezkoen Kontxako Bandera»

2008ko irailean Emakumezkoen lehenengo Kontxako Bandera egin zen. 8 taldek hartu zuten parte, hiru gipuzkoarrek, bizkaitar batek, kantabriar batek, galiziar batek eta bi kataluniarrek. Emakumezkoen Kontxako Bandera 2.778 metrotara (1,5 itsas milia) jokatzen da, gizonezkoen erdia, eta irabazleak 4.000 €ko saria jasotzen du.

Sailkapena erlojupeko estropadan egiten da eta lau onenek parte hartzen zuten Kontxako Banderan hasiera batean. 2016tik aurrera, berriz, aldaketa izan zen: gizonezkoek bezala 8 partaide dira igandeetan, eta horietako bat traineru donostiarra izango da (halakorik badago).

Hasierako ekitaldietan iraileko bigarren igandean jokatu bazen ere, 2011tik aurrera bi jardunaldi izaten ditu estropadak, iraileko lehen bi igandeetan, alegia. Emakumezkoen txandak jokatzen dira lehenik, eta jarraian gizonezkoenak.

Bandera jokatu zen lehen 5 edizioetan Galizia izan zen garaile, eta lehen garaile euskalduna Zumaia izan zen. Azken urteetan San Juan nagusitu da Hibaikarekin lehia gogorrean.

Edizio guztien aurkibidea

Edizio guztietako irabazleak

Gizonezkoak

Edizioa Urtea Garailea Trainerua Patroia

XIX. mendean

I 1879
Gehiago
Euskal Herria Donostia Lequeitiana Juan Kruz Karril
II 1880
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro ?? Sarria
III 1881
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Leon Berrotaran
1882
IV 1883
Gehiago
Euskal Herria Donostia Angelita Joxe Jabier Uresberueta
1884
1885
1886
V 1887
Gehiago
Euskal Herria Donostia Guipuzcoana Jose Mari Iturriza
1888
VI 1889
Gehiago
Euskal Herria Donostia Guipuzcoana Luis Karril
VII 1890
Gehiago
Euskal Herria Donostia Cariño Luis Karril
VIII 1891
Gehiago
Euskal Herria Donostia Illar-azala “Kiriko”
IX 1892
Gehiago
Euskal Herria Donostia Amigos “Kiriko”
1893
X 1894
Gehiago
Euskal Herria Donostia Amigos “Kiriko”
XI 1895
Gehiago
Euskal Herria Getaria N.Sª. de la Paz Frantzisko Arregi
XII 1896
Gehiago
Euskal Herria Getaria Esperanza Frantzisko Arregi
XIII 1897
Gehiago
Euskal Herria Donostia Ramon y Saturnina Francisco Silva
XIV 1898
Gehiago
Euskal Herria Ondarroa Flora Manuel Beitia
XV 1899
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Ver y creer Lukas Iturralde
XVI 1900
Gehiago
Euskal Herria Getaria Angel de la Guarda Domingo Cobeñas

XX. mendean

XVII 1901
Gehiago
Euskal Herria Orio Lersundi Manuel Olaizola
1902
XVIII 1903
Gehiago
Euskal Herria Getaria Zorrilla Frantzisko Arregi
1904
1905
XIX 1906
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Nacimiento de Jesus Bixente Sarria
1907
1908
XX 1909
Gehiago
Euskal Herria Orio Virgen del Mar Manuel Olaizola
XXI 1910
Gehiago
Euskal Herria Orio Virgen del Mar Manuel Olaizola
XXII 1911
Gehiago
Euskal Herria Getaria Guipuzcoana Jose Ituarte
1912
1913
1914
XXIII 1915
Gehiago
Euskal Herria Donostia Luis Esperanza “Soterotxo”
XXIV 1916
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Manuel Olaizola
XXV 1917
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Sanpedrotarra “Aita Manuel”
XXVI 1918
Gehiago
Euskal Herria Donostia Koruko Amabirjina “Kiriko”
XXVII 1919
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Manuel Olaizola
XXVIII 1920
Gehiago
Euskal Herria Donostia Nuestra Sra. del Carmen “Kiriko”
XXIX 1921
Gehiago
Euskal Herria Pasaia La Unión “Aita Manuel”
XXX 1922
Gehiago
Euskal Herria Donostia Nuestra Sra. del Carmen “Soterotxo”
XXXI 1923
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Antonio Maria Uranga
XXXII 1924
Gehiago
Euskal Herria San Juan Juanita Francisco Laboa “Matxet”
XXXIII 1925
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Antonio Maria Uranga
XXXIV 1926
Gehiago
Euskal Herria Ondarroa Antigua´ko Ama Juan B. Beitia
XXXV 1927
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Sanpedrotarra “Aita Manuel”
XXXVI 1928
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Aita Sanpedrokua “Aita Manuel”
XXXVII 1929
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Aita Sanpedrokua “Aita Manuel”
XXXVIII 1930
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Aita Sanpedrokua “Aita Manuel”
XXXIX 1931
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Aita Sanpedrokua “Aita Manuel”
XL 1932
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Aita Sanpedrokua “Aita Manuel”
XLI 1933
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Domingo Mitxelena
XLII 1934
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Domingo Mitxelena
XLIII 1935
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Sanpedroko berria “Aita Manuel”
1936
1937
1938
XLIV 1939
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Antonio Maria Uranga
XLV 1940
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas Jose Mari Urdangarin
XLVI 1941
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia Ama Guadalupekoa Roman Agirre
XLVII 1942
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nicolas II Domingo Mitxelena
XLVIII 1943
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Pedro Gonzalez
XLIX 1944
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Domingo Mitxelena
L 1945
Gehiago
Kantabria Pedreña Cantabria José Bedia
LI 1946
Gehiago
Kantabria Pedreña Castilla José Bedia
LII 1947
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia Ama Guadalupekoa Bernardo Elduaien
LIII 1948
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia Ama Guadalupekoa Bernardo Elduaien
LIV 1949
Gehiago
Kantabria Pedreña Cantabria José Bedia
LV 1950
Gehiago
Euskal Herria Donostia San Vicente Antonio Korta “Pintxan”
LVI 1951
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Inazio Sarasua
LVII 1952
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Inazio Sarasua
LVIII 1953
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Inazio Sarasua
LIX 1954
Gehiago
Euskal Herria Iberia (Sestao) ?? Jose A. Arraiz
LX 1955
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Inazio Sarasua
LXI 1956
Gehiago
Euskal Herria San Juan ?? Jose Angel Lujanbio
LXII 1957
Gehiago
Euskal Herria Aginaga ?? Ramon Arreseigor
LXIII 1958
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Inazio Sarasua
LXIV 1959
Gehiago
Euskal Herria Iberia (Sestao) ?? Manuel Arraiza
LXV 1960
Gehiago
Euskal Herria Aginaga ?? Klaudio Etxeberria “Gorria”
LXVI 1961
Gehiago
Euskal Herria San Juan Sanjuandarra Bibiano Etxabe
LXVII 1962
Gehiago
Euskal Herria San Juan ?? Bibiano Etxabe
LXVIII 1963
Gehiago
Euskal Herria San Juan ?? Bibiano Etxabe
LXIX 1964
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Klaudio Etxeberria “Gorria”
LXX 1965
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Jose Angel Lujanbio
LXXI 1966
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Jose Angel Lujanbio
LXXII 1967
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Jose Angel Lujanbio
LXXIII 1968
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia ?? Jose Angel Lujanbio
LXXIV 1969
Gehiago
Euskal Herria Lasarte Lasarte-Michelin Klaudio Etxeberria “Gorria”
LXXV 1970
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXVI 1971
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXVII 1972
Gehiago
Euskal Herria Orio ?? Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXVIII 1973
Gehiago
Euskal Herria Lasarte Lasarte Antonio Oliden
LXXIX 1974
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXX 1975
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXXI 1976
Gehiago
Kantabria Pedreña Pedreña Rubén Laso
LXXXII 1977
Gehiago
Euskal Herria Santurtzi Sotera Koldo Urtiaga
LXXXIII 1978
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Bizkaitaŕa Norberto Torres “Txirri”
LXXXV 1979
Gehiago
Euskal Herria Santurtzi Sotera Koldo Urtiaga
LXXXIV 1980
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Jarrillera Norberto Torres “Txirri”
LXXXVI 1981
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Bizkaitaŕa Norberto Torres “Txirri”
LXXXVII 1982
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Bizkaitaŕa Norberto Torres “Txirri”
LXXXVIII 1983
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Juan Lizarralde “Altxerri”
LXXXI 1984
Gehiago
Euskal Herria Zumaia Telmo Deun Klaudio Etxeberria “Gorria”
XXC 1985
Gehiago
Euskal Herria Santurtzi Sotera Jesus Fernandez Cirilo “Roque”
XCI 1986
Gehiago
Euskal Herria San Juan Erreka Juan Mari Lujanbio
XCII 1987
Gehiago
Euskal Herria Zumaia Telmo Deun Edu Aristi
XCIII 1988
Gehiago
Euskal Herria San Juan Erreka Juan Mari Lujanbio
XCIV 1989
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Libia Juan Carlos Fontan
XCV 1990
Gehiago
Euskal Herria San Juan Erreka Juan Mari Lujanbio
XCVI 1991
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Libia Juan Carlos Fontan
XCVII 1992
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Jose Luis Korta
XCVIII 1993
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Libia Juan Carlos Fontan
XCIX 1994
Gehiago
Euskal Herria Pasai San Pedro Libia Juan Carlos Fontan
C 1995
Gehiago
Euskal Herria Donibaneko (San Juan) La Navarra Juan Mari Lujanbio
CI 1996
Gehiago
Euskal Herria Orio Kanpa Juan Mari Larrañaga “Txiki”
CII 1997
Gehiago
Euskal Herria Orio Kanpa Jose Luis Korta
CIII 1998
Gehiago
Euskal Herria Orio Kanpa Juan Mari Larrañaga “Txiki”
CIV 1999
Gehiago
Euskal Herria Koxtape (San Juan) Erreka Joseba Arbona
CV 2000
Gehiago
Euskal Herria Orio Kanpa Oskar Rodriguez

XXI. mendean

CVI 2001
Gehiago
Kantabria Castro La Marinera Asier Zurinaga eta
Jose Luis Korta
CVII 2002
Gehiago
Kantabria Castro La Marinera Juan Mari Lujanbio
CVIII 2003
Gehiago
Kantabria Astillero San Jose XII Izortz Zabala
CIX 2004
Gehiago
Kantabria Astillero San Jose XII Izortz Zabala
CX 2005
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia Ama Guadalupekoa Joseba Amunarriz
CXI 2006
Gehiago
Kantabria Castro La Marinera Cristian Garma
CXII 2007
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Irakoitz Etxeberria
CXIII 2008
Gehiago
Kantabria Castro La Marinera Iker Gimeno
CXIV 2009
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Bizkaitarra Asier Zurinaga
CXV 2010
Gehiago
Euskal Herria Urdaibai (Bermeo) Bou Bizkaia Asier Arego
CXVI 2011
Gehiago
Euskal Herria Urdaibai (Bermeo) Bou Bizkaia Gorka Aranberri
CXVII 2012
Gehiago
Euskal Herria Kaiku (Sestao) Bizkaitarra Cristian Garma
CXVIII 2013
Gehiago
Euskal Herria Hondarribia Ama Guadalupekoa Joseba Amunarriz
CXIX 2014
Gehiago
Euskal Herria Urdaibai (Bermeo) Bou Bizkaia Gorka Aranberri
CXX 2015
Gehiago
Euskal Herria Urdaibai (Bermeo) Bou Bizkaia Gorka Aranberri
CXXI 2016
Gehiago
Euskal Herria Urdaibai (Bermeo) Bou Bizkaia Gorka Aranberri
CXXII 2017
Gehiago
Euskal Herria Orio San Nikolas Gorka Aranberri

Emakumezkoak

Edizioa Urtea Garailea Patroia

XXI. mendean

I 2008
Gehiago
Galizia Galizia Laura Hermo
II 2009
Gehiago
Galizia Galizia (Rias Baixas) Laura Hermo
III 2010
Gehiago
Galizia Galizia (Rias Baixas) Laura Hermo
IV 2011
Gehiago
Galizia Galizia (Rias Baixas) Laura Hermo
V 2012
Gehiago
Galizia Galizia (Rias Baixas) María Gil
VI 2013
Gehiago
Euskal Herria Zumaia Nagore Osoro
VII 2014
Gehiago
Euskal Herria San Juan Inder Paredes
VIII 2015
Gehiago
Euskal Herria San Juan Nerea Perez
IX 2016
Gehiago
Euskal Herria San Juan Nerea Perez
X 2017
Gehiago
Euskal Herria San Juan Nerea Perez

Iturria: Wikipedia

Advertisements
 
Utzi iruzkina

Posted by on 2018/09/03 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2018-WIKIPEDIA-Asteko irudia-Anton Arauntzaren fusilamendua. Azpeitia, 1905

Anton Arauntzaren fusilamendua. Azpeitia, 1905.
Azpeitian ateratako argazki zahar batek eman du zeresana azken egunotan Twitter sare sozialean. Euskarazko Wikipediaren kontuan argitaratu zuten “Anton Arauntzaren fusilamendua. Azpeitia, 1905” testuarekin lagundutako argazkia (goikoa); asteko argazki gisan aukeratu dute beren webgunean, eta horregatik zabaldu dute sareetan. 113 urte dituen argazkiak hainbat txiolariren jakin-mina piztu du: nor ote zen Anton Arauntza, argazkiaren testuak aipatzen duen fusilamendua benetan gertatu ote zen ala ez, irudian arma eskuetan agertzen den apaiza…

Guregipuzkoa.net webgunetik hartu dute Wikipediakoek argazkia eta zehaztu dute egilea ezezaguna dela. Argazki hori –egun berean egindakoa den beheko irudia bezala– Imanol Elias Odriozolak ere erabili zuen Azpeitia Historian zehar liburuan; bi argazkiak datoz argitalpen mardulean, baina haien gaineko aipamen zehatzik ez, ordea.

Anton Arauntza izeneko inoren arrastorik ez dute atera egunotan argazkiaren gaineko informazioaren peskizan ibili direnek. Arauntza baserria Azpeitian badela, bai; baina data horren bueltan eta izen horrekin han inor fusilatu zutenaren arrastorik ez da inon.

Arauntza baserriko sendikoei galdetu die Uztarriak argazkien gainean. Haiek ere ezagunak dituzte irudiok, horien iturria ezagutzen ez duten arren. Baieztatu dute, hori bai, argazkietakoa Arauntza dela, baina garai hartan baserrian bizitako senitartekoen ahotik jaso dutenak ez du zerikusirik fusilatze kontuekin. Inguru hartan ospatzen zuten festa egun batean ateratako argazkiak izan daitezkeenaren susmoa dute, eta ustezko fusilamendua parodia antzeko bat. Anton Arauntza izeneko inoren berri ere ez dute Arauntza baserrikoek; Alberdi familiakoak bizi dira han aspalditik, Arauntza abizendunik ez dute ezagutu.

Iturriak:

Gure Gipuzkoa

Uztarria

Wikipedia

 
Utzi iruzkina

Posted by on 2018/06/28 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2017-WIKIPEDIA-Asteko irudia-Alfontso XIII.a Zarautzen

El rey Alfonso XIII y otros miembros de la Familia Real durante una visita a Zarautz (1 de 4) - Fondo Car-Kutxa Fototeka.jpgAlfontso XIII.a Espainiakoren bisita Zarautzera, 1916an
XIX. mende erdi aldera Espainiako goi aristokraziak Zarautz aukeratu zuen uda pasatzeko eta horrek, nola ez, eragina izan zuen honen garapenean.
Resultado de imagen de alfonso xiii veraneo zarautz
Isabel II.a erregina izan zen lehenengotako bat. Donostitik gertu, herrixka kuttuna… oso gustuko zuen erreginak eta haren atzetik etorri ziren beste asko: Madoz, Maria Kristina erregina, Alfontso XIII.a edo Albako dukesa beste batzuen artean. Hasiera batean Gran Hotel ospetsuan egokitu baziren ere, berehala hasi ziren jauregi edo txalet propioak eraikitzen hondartza ondo-ondoan. Horren adibide da gaur egun zutik dirauen Villa Maria Pilar, Belgikako errege-erregin ziren Fabiola eta Balduin I.a egon ohi zirenak. Asko desagertu dira eta gaurko eraikuntzek hartu dute haien lekua. Gehienak Mendilautan kokatuta zeuden, hondartzatik gertu, baina herrigunetik urruti: goi-mailakoen paradisu pribatua izateko aproposa.

Zarauztarrekiko harremana ezberdina zen: batzuek urruti ibiltzen ziren eta ez zuten ia erlaziorik. Beste batzuek, ordea, herriko ohiturekin nahastea gustuko zuten eta haien festetan parte hartzen zuten. Emakumeek aberats horien etxeetan aurkitzen zuten lana deaketa haien umeak zaintzen zituzten. Gizonezkoei ere bere lanbideak esleitzen zitzaizkien: lurraldeak zaindu, edo jauregia jabeek kanpoan ziren bitartean. Mutiko asko gustura ibiltzen zen Golfen, caddy lanean duro batzuk irabazteko pozarekin.

Osabak harro kontatzen zidan nola behin motoa izurratu zitzaion atzerritar bati lagundu zion. Ez zion piperrik ulertu, baina nola edo hala, martxan jarri zuen. Eskertuta, bere txartela eman omen zion (edo horrelako zerbait, ez nago ziur hori existitzen zen ere!): Balduin I.a, Belgikako erregea zen!
1916an, Zarautzko Real Golf Club sortu zen eta izen handiko kideak zituen, gero eta jende gehiago erakarriz. 60ko hamarkadan zehar, modak aldatzen joan ziren eta asko eta asko Mediterraneo aldera joaten hasi zen.
Ez da aristokratek guk baino garrantzi gehiago dutelako, baina … giro arraro bat bai izan zen garai hartan Zarautzek izan zuena eta akordatzeak merezi duelakoan jarri ditut beste argazki hauek ere…
 
Utzi iruzkina

Posted by on 2017/10/16 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2017 – Asteko irudia: Heinrich Himmler buruzagi nazia Donostiako Gipuzkoa plazan

1940 Himmler in Gipuzkoa plaza.jpg

Heinrich Himmler buruzagi nazia DonostiakoGipuzkoa plazan, Francisco Franco diktadorearen Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzarren Espainiako Falange Tradizionalistako gudarosteak ikuskatzen. 1940kourriaren 20a.

Egunkariek harro kontatzen zuten bisitaren gorabehera. Ordu gutxi batzuk ez zituen Himmlerrek gurean pasa, baina oihartzun ikaragarria eman zioten paperean.

«rebasando en homenaje a San Sebastián los límites de un tránsito protocolario, el señor Himmler permaneció algunas horas entre nosotros aprovechándolas para visitar algunas dependencias del Palacio Provincial, admirar las maravillas pictóricas de Sert en el Museo de San Telmo y contemplar el incomparable cuadro de nuestra bahía. Deferencias éstas que por venir de tan ilustre personalidad hemos de agradecer en cuanto significan grata prueba de de amistad dada espontáneamente por el representante de la gran Alemania. Complacísimo de su visita a San Sebastián y de las atenciones que nuestras dignísimas autoridades y pueblo donostiarra le hicieron presentes, así se dignó manifestarlo el ilustre jefe de la Policía del Reich».

Irungo mugan jaso zuten Himmler eta San Telmo museoa eta Nautikoa bisitatu omen zituen. Azken honetan zerbait jan eta Igeldorantz abiatu ziren Burgos aldera joan aurretik.
5 urte geroago, zianuro kapsula hartu eta hilko zuen bere burua Himmlerrek…
Iturria: Diario Vasco
 
Utzi iruzkina

Posted by on 2017/09/11 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2017 – Anguleroa

Angulero con sus aparejos por un puente (1 de 1) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg
Anguleroa bere tresneriarekin, Txoko Alde eta Aginaga arteko zubian, 1920an.
Irudi hau Euskal Herriko WikiAtlas atarian asteko iruditzat

Anguleroak erreka bazterretan ibili ohi dira angula bila.

Ez da denbora osoko ofizioa; udazkena eta negua izaten dira praktikatzen den garaia, baina ordu libretan eta gauez egin ohi dute beste lanbide batzuetan dabiltzan pertsonek. XIX. mendeaz geroztik, erreka ondoko baserritar gehienak ibiltzen ziren lan horretan eta, XX. mende erdi aldera, kostaldeko arrantzaleek ere ekon zioten. 1960ko hamarkadan, angulen estimazioak asko igo zuten prezioa eta gero eta, kutxadurak eraginda, gero eta gutxiago harrapatzen zuten Gipuzkoako ibaietan.

Arriskua darama ofizio edo afizio honek, gauez eta euripe eta eurijasa izugarriak egon daitezkeenean; ekaitzez gain, korronteak ere arerio latza dira, euri gari hori baita arrantzarako hoberena. Maiz, arrantzalea bakarrik ibili ohi da eta horrek ere zaildu egiten du segurtasuna. Garai batean, kandela parea zuen farolilloa eraman ohi zuten, edo karburoz argia egiten zuen kandilla. Gaur hori aldatuta dago asko eta jantziak ere bere hobekuntza izan du, baina bere erreparoa gorde behar da.

 

Pesca de angulo

Aginaga ibaian, angula arrantzatzen.

Galtzen ari den tradizioa bada ere, anguleroak erne egoten dira neguko gau ilunetan. Salmenta debekatuta dago, baina… Hala ere, gero eta gutxiago dira, saria ez baita ugaria izaten, gramo gutxi batzuk, besterik ez. 12 zentimetro baino gutxiago duen angila ezin da arrantzatu eta angulen arrantza ere murriztuta dago asko. Lizentziak nekez ematen dira eta azaroaren 15etik urtarrila bukaera arte bakarrik egin daiteke.
 
Utzi iruzkina

Posted by on 2017/07/12 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2017-Asteko irudia-Milizianoak Alegin

Grupos de milicianos con sus armas en la localidad de Alegia (7 de 10) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg
Euskal milizianoak Alegian 1936an

Feli Etxeberria Galarza

Feli Etxeberria Galarza (1926)

Amezketako Letradunea kaleko etxean jaioa. Taberna zuten bere gurasoek, bere aitonarengandik jasoa. Domingo zuen izena aitonak, eta bere etxe eta tabernari “Domingoenea” deitu izan zaio. Gerra garaiko tentsioez hitz egin digu, eta baita orduko baserritarren eta kaletarren arteko harremanez ere.

– Nik aurrena galdetuko dizkizuet… ze ya ke ta zuek izango zeaten hemen e… Atzo adibidez eon nitzanak mila beatzirehun ta hoitamaseien hoitamazazpi jayuak… E zuek gerra ondorena ondo ezautu zenuten? Ya koxkortuta. Gerra garaia’re bai.
– Hemen pasa gendun hoixe gerra guzie.
– Bai, bai.
– Zer dezue goguan ordun? Nola enteatu ziñaten gerra hasi zala?
– Radiok esaten zun ta, gerra zala. Ta gerra hoi zer izan behar ote zun ez genekigun, ba. Eta, ba, hola. Gerra hasi zan, ta hasi zien etortzen zeak kotxek. Ordun milizianok hemen zien, zeak fusillen zeak atera muturrek leihotatik…. Eta herri hau, hoi ikara baino zer da eskupetak dauzkeela zeak aterata. Eta ikara sartzea, hortaxe etorriko zien.
– Bai, Alegikok hittunan gehinak.
– Alegrin gelditzen hittunan, eta handik zabaldu herrita.
– Bai.
– Herri txikita.
 
Utzi iruzkina

Posted by on 2017/06/30 in Asteko irudia, Wikipedia

 

2017 – Asteko irudia: Bizkaia Zubia

Puente de Vizcaya-Guecho y Portugalete.jpg
Bizkaia Zubia1
UNESCOren gizateriaren ondarea
Zubia jun.jpg
Mota Kulturala
Irizpideak i, ii
Erreferentzia 1217
Kokalekua  Euskal Herria
Eskualdea2 Europa/Ipar Amerika
Koordenatuak 43° 19′ 23″ N, 3° 01′ 01″ WKoordenatuak: 43° 19′ 23″ N, 3° 01′ 01″ W
Izen ematea 2006 (XXX. bilkura)
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua)
2 UNESCOren sailkapena

Bizkaia Zubia[1] Getxoko Areeta auzoa eta Portugalete batzen dituen transbordadore zubia da, “zubi eskegia” izena ere hartzen duena (gazteleraz “puente colgante”).

2006ko uztailaren 13an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen[2][3].

Historia

Alberto Palacio Elizaga arkitekto eta ingeniariak diseinatu zuen eta 1893an ireki zen[4]. Gustave Eiffelen dizipulu honek Portugalete eta Getxo lotzea lortu zuen, Bilboko portuaren itsas trafikoa eten gabe eta bi alboetan aldapa luzeak eraiki gabe.

Lau urtez bakarrik egon da erabili gabe, 1937an goiko aldea leherrarazi baitzioten Francoren armadak zeharka ez zezan. Honek kalte larriak eragin zizkion. 1941an berriro ere konpondu eta abian jarri zen[5][6]. Portugalete eta Getxo herriak lotzen ditu, itsas trafikoa eten gabe. Zubiak 63 metroko altuera eta 160 metroko luzera du. Bidaiariak eta ibilgailuak garraiatzen ditu eta urteko 365 egunetako 24 orduetan funtzionatzen du. Goiko aldean oinez pasatzeko bidea dago. Industria Aroko burdinazko eraikuntza  nabarmena da. 2006.urtean  Unescok Gizadiaren Ondarea izendatua.

Zubiak Gerrate Zibilaren ostean jasan zuen berreraikitzea oso konplikatua izan zen. Izan ere, garai hartan Bigarren Mundu Gerra gertatzen ari zela eta, materialak eta eskulana lortzeko zailtasun handiak egon ziren. Urteak igaro ahala, berrikuntzak ezartzen joan dira zubiaren segurtasuna hobetzeko asmoarekin.

Ezaugarri tekniko batzuk

  • Zubia lau dorrez eutsirik dago, Bilboko itsasadarraren alde bietan dorre bana kokaturik dagoelarik.
  • Dorre hauek 65 metroko altuera daukate.
  • Zubiaren goialdeko pasabidea 50 metroko altueran dago.
  • Zubiaren goialdeko pasabideak 160 metroko zabalera dauka.
  • Zubiaren dorretako bakoitza 200 tonako pisua jasateko eraiki zen, hala ere, 600 tonako pisua jasatera ere hel liteke.
Bizkaiko Zubiaren irudi panoramikoa.
Bizkaiko Zubiaren irudi panoramikoa.

Erabilera

Egituran esekia dagoen ontzi batek alde batetik besterako bidea egiten du, oinezkoak eta ibilgailuak eramanez.[7] Era honetan, itsasontziek Bilboko itsasadarra zeharkatu dezakete inolako oztoporik gabe. 164 m luze da eta ontzi esekiak zortzi auto eta hainbat oinezko garraia ditzake. 8 minuturo dabil, urte osoan 05:00 eta 22:00 artean, eta Bilbo Handiko garraio sistemaren barnean.

Goiko aldean oinez pasa ahal izateko bide bat ere badago, 50 metrora kokatua, gaur egun turistentzat irekia dagoena. Funtzionamenduan dagoen mota honetako munduko zubirik zaharrena da.

  

  

 
Utzi iruzkina

Posted by on 2017/05/26 in Asteko irudia, Wikipedia